Alleen al het lezen van de naam Auschwitz jaagt nog altijd een siddering door je lijf. Dit Poolse concentratiekamp staat haast synoniem voor de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Hier zijn tijdens deze oorlog meer dan een miljoen mensen, voor het grootste deel Joden, door de nazi’s op systematische wijze omgebracht. Het onvoorstelbare leed dat hier heeft plaatsgevonden is voor ons heden ten dage simpelweg niet te bevatten.

Boeken over Auschwitz

Boeken over Auschwitz zijn vaak geschreven door hen die op één of andere manier en tegen alle verwachting in het kamp wisten te overleven. Hun verhalen zijn even afschuwelijk als onwaarschijnlijk in onze moderne ogen: hoe kan de ene mens een ander dit aandoen? In deze top 10 de meest verbluffende en ijzingwekkende verhalen over een gitzwarte bladzijde van de mensheid, met een waarschuwing daarbij: dit nooit meer.

De top 10:

Luca Crippa – De fotograaf van Auschwitz

Dit is het schokkende verhaal van de fotograaf die gedwongen werd de misdaden van de nazi’s in het concentratiekamp Auschwitz vast te leggen. De foto’s die we kennen uit die tijd zijn namelijk niet genomen door een bewaker, maar door Wilhelm Brasse, een gevangene. Met gevaar voor eigen leven wist hij foto’s en negatieven het kamp uit te smokkelen, waardoor wij heden ten dage nog altijd de waanzinnige beelden op ons netvlies kunnen hebben. Dit werk van Luca Crippa is een testament voor de durf van de fotograaf van Auschwitz, een getuigenis ook van kleine menselijke gebaren in de meest vreselijke omstandigheden. Brasse heeft met zijn foto’s de gruweldaden van die tijd een gezicht gegeven.

Bol.com: Luca Crippa – De fotograaf van Auschwitz

Eddy de Wind – Eindstation Auschwitz

De Joodse arts Eddy de Wind meldde zich in 1942 vrijwillig aan in Westerbork. Hier ontmoette hij de jonge verpleegster Friedel. Ze trouwden in het kamp en samen werden ze in september 1943 naar Auschwitz gedeporteerd. Op miraculeuze wijze overleefden ze beide dit concentratiekamp, maar ze vonden elkaar pas in Nederland terug. De Wind schreef al deze herinneringen op in een aangrijpend boek waarin hij uitgebreid verslag doet van deze verschrikkelijke tijd. Het boek komt inclusief uniek beeldmateriaal met daarbij twee niet eerder gepubliceerde foto’s uit het kamp van vlak na de bevrijding. De Wind publiceerde dit werk al meteen na de oorlog, maar recentelijk verscheen er tevens een uitgebreide geüpdate versie.

Bol.com: Eddy de Wind – Eindstation Auschwitz

Heather Morris – De tatoeëerder van Auschwitz

De jonge Slowaakse Jood Lale Sokolov wordt aangesteld om zijn medegevangen in Auschwitz een nummer op de arm te tatoeëren. Op één van hen, Gita, wordt hij direct verliefd. De beide geliefden raken elkaar in de chaos van de oorlog en de Jodenvervolging echter uit het oog. Beide weten uiteindelijk aan de gruwelijkheden te ontsnappen, en gaan op zoek naar elkaar. Wat volgt is een waanzinnig liefdesverhaal, waarin bij Lale en Gita thuis over de beginperiode nooit, maar dan ook nooit weer wordt gesproken. Tot Gita zeventig jaar later als oude vrouw sterft, en Lale eindelijk de moed vindt om ook deze eerste, verschrikkelijke periode in woorden te gieten. Wát een ontroerend verhaal is Morris hier op het spoor gekomen, een verhaal waaruit maar weer blijkt dat liefde uiteindelijk alles overwint.

Bol.com: Heather Morris – De tatoeëerder van Auschwitz

Mijam Blits – Auschwitz 13917

Mirjam Blits is 26 jaar als zij in 1943 met haar man door de Duitsers wordt opgepakt en afgevoerd naar Auschwitz. Twee jaar later komt ze terug in Amsterdam, alleen. Niet alleen haar man Eddy heeft de gaskamers niet overleefd, ook haar ouders en overige familieleden. Om de ellende van zich af te schrijven zet Mirjam haar ervaringen op papier, zonder overigens de ambitie dit ooit uit te geven. Het persoonlijke relaas vond echter toch zijn weg naar een groter publiek, en gelukkig maar. Het is het verhaal van een onverzettelijke vrouw, die nooit vergeet haar humor en menselijkheid te verliezen, zelfs niet onder de meest vreselijke omstandigheden.

Bol.com: Mirjam Blits – Auschwitz 13917

Eva Mozes Kor – De tweeling van Auschwitz

Het waargebeurde verhaal van het jonge meisje Eva, nog maar 10 jaar oud, en haar tweelingzusje Miriam. Bij aankomst in kamp Auschwitz worden de zusjes meteen gescheiden en overgeleverd aan de mensonterende experimenten van dr. Mengele. Dit autobiografische boek gaat over hoe Eva Mozes Kor deze hel wist te overleven. Maar het werk gaat niet alleen over de periode in het kamp, ook de bevrijding door de Russen en de lange tocht terug naar huis komen aan bod. Een waanzinnig verhaal waarvan je, tegen beter weten in, alleen maar wilde dat het niet waar was.

Bol.com: Eva Mozes Kor – De tweeling van Auschwitz

Mario Escobar – Het schooltje van Auschwitz

Deze roman is gebaseerd op de waargebeurde en krankzinnige geschiedenis rond Helene Hannemann. Deze Duitse verpleegster stapte vrijwillig met haar Roma-man en kinderen op de trein naar Auschwitz om daar haar eigen en ook andere kinderen weer wat hoop te bieden. Ze komt in dienst van dr. Mengele, die haar vraagt een schooltje op te richten. Hiermee weet zij een heel klein beetje licht te brengen op de meest duistere plek ter wereld. Een roman om heel, heel stil van te worden.

Bol.com: Mario Escobar – Het schooltje van Auschwitz

Dick Walda – Trompettist in Auschwitz

Lex van Weren was een talentvolle Joodse trompettist die in het kamporkest van Auschwitz terecht kwam en zo middels de muziek het vege lijf kon redden. Nooit wilde hij na de oorlog weer over deze geschiedenis praten, totdat Dick Walda hem zover kreeg toch zijn herinneringen op schrift te laten zetten. Dat Van Weren uiteindelijk overstag ging had ook een persoonlijke reden: zoiets mocht volgens hem nooit weer gebeuren. Een indringend verslag van deze gitzwarte periode, opgetekend uit de eerste hand.

Bol.com: Dick Walda – Trompettist in Auschwitz

Rudolf Vrba – Ik ontsnapte uit Auschwitz

De Slowaakse Jood Rudolf Vrba tekende minutieus de verschrikkingen van Auschwitz op, het kamp waaruit hij op miraculeuze wijze op 7 april 1944 wist te ontsnappen. Het verhaal leest als een trein, en Vrba zijn onvoorstelbare levenswil en slimheid zorgen ervoor dat je dit boek hoofdschuddend leest. Achteloos haast schrijft de auteur over de meest verschrikkelijke zaken, en meerdere malen beseft de lezer dat de auteur toch vooral ook heel veel geluk heeft gehad in zijn ontsnapping. Een document van één van de zeer weinige geslaagde ontsnappingspogingen uit deze hel op aarde.

Bol.com: Rudolf Vrba – Ik ontsnapte uit Auschwitz

Jeremy Dronfield – De jongen die zijn vader naar Auschwitz volgde

Al in 1939 werden de Weense stoffeerder Gustav Kleinmann en zijn 16-jarige zoon gearresteerd door de nazi’s. Zij werden in eerste instantie naar Buchenwald gestuurd, een nog op te richten concentratiekamp in Duitsland waaraan de familie Kleinmann mee moest werken. De al oudere Gustav werd na verloop van tijd aangewezen voor transport naar het afschuwwekkende Auschwitz, en zijn zoon wilde zijn vader niet alleen laten reizen en ging mee. Een hemelschreiend boek over familie, overleven en de verschrikkingen van de oorlog.

Bol.com: Jeremy Dronfield – De jongen die zijn vader naar Auschwitz volgde

Arnon Grunberg – Bij ons in Auschwitz. Getuigenissen

Een verzameling getuigenissen van hen die in kamp Auschwitz terecht kwamen. Sommigen wisten op miraculeuze wijze te overleven, andere herinneringen zijn afkomstig van de meer dan 1 miljoen mensen die er omgebracht zijn. Het werk is samengesteld door de bekende schrijver Arnon Grunberg. Dit boek kwam uit bij de 75-jarige herdenking van de bevrijding van het kamp en is een testament aan hen die de gruwelen moesten doorstaan, en tegelijkertijd een waarschuwing voor volgende generaties.

Arnon Grunberg – Bij ons in Auschwitz. Getuigenissen